بررسی رویکرد علوم شناختی در مطالعة دین

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه بین المللی امام خمینی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد فلسفة دین، دانشگاه تهران

چکیده

علوم شناختی رویکردی است که با نگاهی میان­رشته­ای، مجموعه­ای از روش­های مطالعاتی را در مطالعة ساختار و قوای شناختی آدمیان به کار می­گیرد و به بررسی روند تغییرات و تکامل­های آن در تاریخ و نیز در طول حیات هر فرد می­پردازد. قابلیت­هایی که این علوم می­توانند به دین­پژوهی معاصر بیافزایند، می­تواند گسترده و قابل توجّه باشد. به طور خلاصه می­توان گفت مطالعة ساختارهای شناختی­ای که با توجّه به دست­آوردهایعلوم شناختی برای بازنمایی و کسب مفاهیم دینی لازم بوده است و نیز اعمال و آیین­هایی که این ساختارهای شناختی را در مجموعة شناختی انسان­ها نهادینه کرده­اند، موضوع اصلی در رویکرد علوم شناختی به مطالعة دین است. در این مقاله، پس از معرفی علوم شناختی در کلیّت خود، به پیش­فرض­های فلسفی هم­خوان با آن پرداخته شده و تلاش گردیده تا با بررسی زیرحوزه­هایی که علوم شناختی در مطالعة دین به کار می­گیرند، چشم­اندازی عمومی از این رویکرد به دست داده شود. این بررسی، بسته به سهم هر یک از زیرحوزه­های مربوط و نیز شدّت بداعت آن­ها صورت گرفته است. می­توان گفت که انسان­شناسی شناختی دین و روا­ن­شناسی شناختی دین در این علوم، به ترتیب سهم اول و دوم را در تحقیقات انجام شده داشته­اند و نسبت به رویکردهای دیگر این علوم، مثل علوم اعصاب شناختی دین، نقش سازنده­تری ایفا کرده­اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Cognitive Approaches to the Study of Religion

نویسندگان [English]

  • Mohammadsadegh Zahedi 1
  • Rohollah Haghshenas 2
چکیده [English]

Cognitive science is an inter-disciplinary approach that applies a set of methods to study the cognitive structures and faculties in human being’s life. These methods pursue the cognitive structures that are needed - in the light of this approach - to represent and acquire the religious concepts and the actions that institutionalize these structures. These goals are pursued through the process of change and evolution that supernatural concepts had been undergone during the historical life of mankind and also during the growth of any individual. In this paper cognitive science of religion is introduced with a general report of cognitive science and considering its philosophical bases and then tries to give an broad outlook to its approach to religion through its sub-disciplines, depending on the role of each of them in constructing the cognitive science of religion; cognitive anthropology and cognitive psychology have the most importance here, comparing to the rest like cognitive neuroscience.

Cognitive Science, Cognitive Anthropology of Religion, Cognitive Psychology of Religion, Philosophy of Cognitive Science

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognitive Science
  • Cognitive Anthropology of Religion
  • Cognitive Psychology of Religion
  • Philosophy of Cognitive Science

برای مشاهده اصل مقاله به صورت کامل، بر روی لینک "اصل مقاله" در بالای صفحه کلیک کنید