نینیان اسمارت؛ دیالکتیک باورها و تجربه های دینی

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد فلسفة دین، دانشگاه تهران

چکیده

در پژوهش­های اخیر در باب تحلیل فلسفی تجربة دینی و نسبت باورها و تجربه­ها، نینیان اسمارت را در کنار کسانی چون کتس و هیک قرار می­دهند، که به ساخت­گرایی حداکثری و تقدم مطلقِ باورها بر تجارب دینی قائل­اند. در حالی­ که اسمارت از یک­سو، با طرح نظریة دوقطبیِ تجربة دینی بر اساس تمایز میان دو طرح یا بافت آموزه­ای کلّی، یعنی بافت خداباور و بافت غیرخداباور؛ و از سوی دیگر، قول به درجات متفاوت تفسیر در تجارب دینیِ ذیل این دو بافت کلّی، نوعی ساخت­گرایی حداقلی ترسیم می­کند و در حدّ فاصل ذات­گرایی و ساخت­گرایی حداکثری قرار می­گیرد. او معتقد است زمینهة دینی ـ فرهنگی بر تجربه تأثیر می­گذارد اما به فردیّت تجارب در سنن دینی مختلف منجر نمی­شود؛ بلکه بر اساس دو طرح آموزه­ای کاملاً متفاوت، دو نوع تجربة متمایز وجود دارد. بخش دیگری از تأثیر زمینه بر تجربه نیز مربوط به تفاسیر بعد از تجربه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ninian Smart and the Dialectic of Religious Beliefs and Experiences

نویسندگان [English]

  • Masoud Sadeghi 1
  • Fatemah Qalkhanbaz 2
چکیده [English]

In recent philosophical analysis of religious experience and discussion on the relation of beliefs and experiences, Ninian Smart is said to be, amongst such other philosophers as Katz and Hick, a maximal constructivist. Distinguishing theistic and non-theistic contexts of experiences, Smart suggests a two poles theory of religious experience, and draws attention to different levels of interpretation. He holds that cultural-religious contexts, including religious beliefs, influence religious experience, but it is not led to fully determine experience. Accordingly, he takes a position between essentialism and maximal constructivism. This position could call minimal constructivism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • religious experience
  • interpretation
  • Essentialism
  • Constructivism
  • Ninian Smart

برای مشاهده اصل مقاله به صورت کامل، بر روی لینک "اصل مقاله" در بالای صفحه کلیک کنید