قوانین طبیعت ، علیت و استقرا در تراکتاتوس

نویسندگان

استادیار و عضو هیئت علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

چکیده

بحث دربارة قوانین طبیعت و وضعیّت دو اصل استقراء و علّیت، از مباحث طرح شده در رسالة منطقى- فلسفى ویتگنشتاین (تراکتاتوس) است.در این نوشته، سعى بر آن است تا ابتدا با ارائه گزارشى عمومى از آرای ویتگنشتاین در رساله، تلقّى او از قوانین اصیل طبیعت و رابطة آنها با منطق مورد بررسى قرار گیرد. در اینجا مى‌توان میان قوانین «عمومى» و قوانین «محدود» تفاوت قائل شد و رابطة هر کدام را مستقلاً با منطق بررسى کرد. پس از این، به بررسى وضعیت دو اصل استقراء و علّیت، از منظر رساله، پرداخته و نشان داده می­شود که چرا هیچ کدام از این دو اصل، از نظر نویسندة رساله، در میان قوانین اصیل طبیعت جای ندارند.
در گام بعد، مقایسه‌اى میان آرای ویتگنشتاین و پوانکاره، به عنوان یک قراردادگرا، در باب قوانین طبیعت صورت گرفته؛ و چند تفاوت مهم میان رویکرد این دو بررسی شده است. در این بخش، اشاره شده که چرا گزارش ویتگنشتاین از قوانین طبیعت، نمی‌تواند از سوی دانشمند یا فیلسوف علمی که برای تجربه، شأنی خاص در فرآیند کار علمی قائل است، جدی تلقّی شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Laws of Nature, Causation and Induction in Tractatus

نویسندگان [English]

  • hoein shakhrezaei
  • soroush dabagh

برای مشاهده اصل مقاله به صورت کامل، بر روی لینک "اصل مقاله" در بالای صفحه کلیک کنید