خدا و دین از نظر هگل جوان

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی

2 استادیار گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

هگل جوان که وارث دین کانتی و روشن­گری است دیدگاه نوینی را در خصوص دین ارائه می­کند که از جهات مختلفی نقد دین کانتی است؛ از نظر هگل، دین کانتی برخاسته از کل وجود انسان نیست. هگل دین مورد نظر خود را دین ذهنی می­خواند که برخاسته از صمیم روح و قلب است، در حالی که نقطة مقابل آن، دین عینی است که دست­ساختة مفاهیم عقلی است. دین ذهنی هگل، توجهی به جاودانگی شخصی نفس ندارد؛ و کمال نفس در همین دنیا و در تشبّه به خدا و وحدت با خدا حاصل می­شود.
به باور هگل، ما در بیان حقایق دینی با فقر زبانی مواجه­ایم؛ زیرا اولاً: وجود خدا از سنخ سایر موجودات نیست و ثانیاً: روح را فقط روح درک می­کند و کسی که بخواهد او را فقط با عقل درک کند، از درک الوهیت و از بیان آن عاجز خواهد ماند. برای این که کسی بتواند حقیقت الوهیت را درک کند، باید روحش تعالی یابد و از کرانمندی به سوی بی­کرانگی حرکت کند.
در بعُد سیاسی- اجتماعی نیز باید گفت کارکرد دین، متأثّر از دین­داری بیشتر افراد اجتماع است؛ اگر اکثریت مؤمن باشند، افراد دین­دار در عشق و وحدت با یکدیگر زندگی می­کنند، اما اگر اکثریت بی­ایمان باشند، دین­داران به انزوا روی می­آورند. عیسی نیز به همین دلیل انزوا گزید. در نهایت، برای این که وحدت جامعة مومنان که به وسیلة عنصر عشق با یکدیگر متحد شده­اند به وحدتی کامل تبدیل شود و با عینیّت نیز یگانه شود، به عنصری نیاز است که حلقة واصل این یگانگی شود و آن عبارت است از خیال. خیال که از یک سو با روح در پیوند است و از سوی دیگر، مصداق تامّ الوهیت را در شخص عیسی مشاهد می­کند، می­تواند پیوند میان عشق و عین را درک کند و این وحدت را تکمیل کند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

God and Religion from point of Young Hegel

نویسندگان [English]

  • ali arasteh 1
  • ali akbar ahmadi aframgani 2

برای مشاهده اصل مقاله به صورت کامل، بر روی لینک "اصل مقاله" در بالای صفحه کلیک کنید