تحلیل و نقد درون سیستمی جایگاه خدا در جهان شناسی پویشی وایتهد

نویسنده

دانشجوی دکتری فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

 نوشتار حاضر تلاشی است که طی آن، در گام اول، با توجه به ارکان اساسی جهان شناسی پویشی وایتهد – اصولی چون: نگرش ارگانیستی، پویشی دیدن عالم، در هم تنیدگی تمام موجودات، دو قطبی بودن موجودات، نظریة دریافت و تعامل همه جانبة موجودات- به ضرورت حضور خداوند در این جهان­شناسی اشاره می­شود. در گام دوم، به تحلیل تفسیری پرداخته می­شود که طی آن، وایتهد خداوند را هستی بالفعلی معرفی می­کند که تابع مقولات حاکم بر این جهان پویشی است. در گام سوم، به اقتضای نگرش ارگانیستی یا اندام­وار وایتهد، تعامل دو جانبة خدا و جهان، تأثیرگذاری متقابل این دو و نتایج آن تحلیل می­شود. در گام آخر، با نظر به نقد درون سیستمی، این ادعای بنیادی وایتهد که «خداوند به عنوان یک هستی بالفعل، استثنایی بر سایر هستی­ها نبوده و تابع مقولات و اصول حاکم بر جهان­شناسی پویشی است» مورد ارزیابی قرار می­گیرد، و به پاره­ای از انتقادات و چالش­های فراروی آن اشاره می­شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An inter-systemic Analysis and Criticism of God’s position in Whitehead’s Process Cosmology

نویسنده [English]

  • rostam shahmohammadi

برای مشاهده اصل مقاله به صورت کامل، بر روی لینک "اصل مقاله" در بالای صفحه کلیک کنید